UÛy Ban Cô Hoäi Laøm Vieäc Bình Ñaúng
Caâu Hoûi & Traû Lôøi Cho Chuû Nhaân Xí Nghieäp
Nhoû Veà
Traùch Nhieäm Boài Thöôøng Cuûa Chuû Nhaân Tröôùc
Vieäc
Saùch Nhieãu Cuûa Giaùm Thò
Khoaûn VII Luaät Daân Quyeàn (Khoaûn VII) caám saùch
nhieãu nhaân vieân treân caên baûn chuûng toäc, maàu da, phaùi
tính, toân giaùo, hoaëc nguoàn goác quoác gia. Luaät Kyø Thò Tuoåi
Taùc Trong Vieäc Laøm (ADEA) caám saùch nhieãu nhaân vieân 40 tuoåi
hoaëc giaø hôn treân caên baûn tuoåi taùc, vaø Luaät Ngöôøi Myõ Bò
Khuyeát Taät (ADA) caám saùch nhieãu treân caên baûn khuyeát taät.
Taát caû nhöõng luaät choáng kyø thò do EEOC thöïc thi, caám traû
thuø caùc thöa kieän veà kyø thò hoaëc tham döï vaøo vieäc tranh
tuïng.
Toøa Aùn Toái Cao ñaõ ban haønh hai quyeát ñònh quan
troïng vaøo thaùng Saùu naêm 1998 caét nghóa khi naøo chuû nhaân
phaûi chòu traùch nhieäm phaùp lyù veà söï saùch nhieãu phi phaùp
cuûa giaùm thò. Baûn Höôùng Daãn cuûa EEOC veà Traùch Nhieäm Boài
Thöôøng Cuûa Chuû Nhaân Veà Söï Saùch Nhieãu Cuûa Giaùm thò khaûo
saùt nhöõng quyeát ñònh naøy vaø höôùng daãn thöïc teá veà boån
phaän cuûa chuû nhaân ñeå ngaên ngöøa vaø söûa chöõa söï saùch
nhieãu vaø boån phaän cuûa nhaân vieân muoán traùnh bò saùch nhieãu
baèng caùch söû duïng nhöõng phöông thöùc khieáu naïi cuûa chuû
nhaân.
-
Khi naøo söï saùch nhieãu vi phaïm luaät lieân
bang?
- Söï saùch nhieãu vi phaïm luaät lieân bang neáu lieân quan ñeán
caùch ñoái xöû kyø thò vì chuûng toäc, maàu da, phaùi tính (duø coù
hay khoâng coù haønh vi tình duïc), toân giaùo, nguoàn goác quoác
gia, tuoåi taùc, khuyeát taät, hoaëc vì nhaân vieân choáng ñoái söï
kyø thò trong vieäc laøm hoaëc tham gia vaøo cuoäc ñieàu tra hoaëc
xeùt xöû vuï khieáu naïi theo quy cheá cuûa EEO. Luaät lieân bang
khoâng caám vieäc choïc gheïo bình thöôøng, lôøi bình phaåm thieáu
suy nghó, hoaëc nhöõng chuyeän raéc roái ñôn leû khoâng cöïc kyø
nghieâm troïng. Haønh vi phaûi xaåy ra thöôøng xuyeân hoaëc nghieâm
troïng nhaèm gaây ra khoâng khí thuø nghòch trong coâng vieäc hoaëc
gaây haäu quaû cuûa "moät haønh ñoäng roõ reät coù lieân quan ñeán
vieäc laøm" nhö tuyeån duïng, sa thaûi, thaêng caáp, hoaëc giaùng
caáp.
-
Phaûi chaêng baûn höôùng daãn chæ aùp duïng ñoái vôùi
söï saùch nhieãu tình duïc?
- Khoâng, noù aùp duïng cho taát caû caùc loaïi saùch nhieãu phi
phaùp.
-
Khi naøo chuû nhaân chòu traùch nhieäm phaùp lyù cho
vieäc saùch nhieãu cuûa giaùm thò?
- Chuû nhaân luoân luoân chòu traùch nhieäm cho vieäc saùch
nhieãu naøo cuûa giaùm thò maø cuoái cuøng vieäc naøy daãn ñeán
moät haønh ñoäng roõ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm. Neáu söï
saùch nhieãu khoâng daãn ñeán moät haønh ñoäng roõ reät coù lieân
quan ñeán vieäc laøm, chuû nhaân chæ chòu traùch nhieäm boài
thöôøng neáu khoâng chöùng minh ñöôïc raèng: 1) ñaõ coù bieän phaùp
hôïp lyù ñeå ngaên caûn vaø söûa sai kòp thôøi baát cöù söï saùch
nhieãu naøo; vaø 2) nhaân vieân ñaõ khoâng khieáu naïi hôïp
lyù vôùi ban giaùm ñoác hoaëc tìm caùch traùnh bò thöông toån.
-
Ai ñöôïc coi laø "giaùm thò" ñeå quy traùch cho chuû
nhaân?
- Moät caù nhaân ñöôïc coi laø "giaùm thò" cuûa nhaân vieân neáu
caù nhaân ñoù coù quyeàn ñeà nghò nhöõng quyeát ñònh cuï theå trong
vieäc laøm coù aûnh höôûng ñeán nhaân vieân hoaëc caù nhaân
ñoù coù quyeàn ñieàu khieån nhöõng coâng vieäc haøng ngaøy cuûa
nhaân vieân.
-
Moät “haønh ñoäng roõ reät coù lieân quan ñeán vieäc
laøm” laø gì?
- Moät “haønh ñoäng roõ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm” coù
nghóa laø moät söï thay ñoåi coù yù nghóa trong quy cheá laøm
vieäc. Thí duï bao goàm tuyeån duïng, sa thaûi, thaêng caáp, giaûm
caáp, taùi chæ ñònh moät vieäc khaùc ngoaøi yù muoán, moät quyeát
ñònh gaây ra söï thay ñoåi lôùn veà phuùc lôïi, thuø lao, vaø vai
troø trong coâng vieäc.
-
Laøm sao söï saùch nhieãu coù theå bieán thaønh moät
haønh ñoäng roõ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm?
- Coù theå xaåy ra neáu oâng giaùm thò sa thaûi hoaëc giaùng caáp
moät nöõ thuoäc vieân vì coâ ta töø khöôùc nhöõng ñoøi hoûi tình
duïc cuûa oâng, hoaëc thaêng caáp cho coâ vì coâ höôûng öùng nhöõng
ñoøi hoûi tình duïc cuûa oâng ta.
-
Chuû nhaân phaûi laøm gì ñeå ngaên chaän vaø söûa sai
haønh ñoäng saùch nhieãu?
- Chuû nhaân neân thieát laäp, phaân phaùt cho taát caû nhaân
vieân, vaø thöïc thi moät chính saùch caám ñoaùn söï saùch nhieãu
vaø ñaët ra moät phöông thöùc khieáu naïi. Trong ña soá caùc
tröôøng hôïp, chính saùch vaø phöông thöùc neân vieát ra treân
giaáy.
- Chuû nhaân xí nghieäp nhoû coù theå traùnh ñöôïc traùch nhieäm
ngaên ngöøa vaø söûa chöõa söï saùch nhieãu baèng nhöõng phöông
tieän ñôn giaûn hôn. Thí duï, neáu thöông nghieäp khaù nhoû maø
chuû nhaân tieáp xuùc thöôøng xuyeân vôùi taát caû nhaân vieân thì
chuû nhaân coù theå noùi cho moïi nhaân vieân trong nhöõng phieân
hoïp bieát raèng söï saùch nhieãu bò caám chæ, raèng nhaân vieân
neân baùo caùo caáp kyø neáu coù söï saùch nhieãu xaåy ra, raèng
söï khieáu naïi coù theå baùo thaúng leân "chuû haõng". Neáu haõng
tieán haønh baát kyø cuoäc ñieàu tra naøo nhanh choùng, kyõ löôõng
vaø voâ tö vaø coù bieän phaùp söûa sai nhanh choùng vaø thích nghi
thì haõng ñaõ hoaøn taát traùch nhieäm "ngaên ngöøa vaø söûa sai
söï saùch nhieãu moät caùch höõu hieäu"
-
Chính saùch choáng saùch nhieãu neân noùi nhöõng
gì?
- Chính saùch choáng saùch nhieãu cuûa chuû nhaân neân noùi roõ
raèng chuû nhaân seõ khoâng tha thöù cho söï saùch nhieãu treân cô
sôû chuûng toäc, phaùi tính, toân giaùo, nguoàn goác quoác gia,
tuoåi taùc, hoaëc khuyeát taät, hoaëc saùch nhieãu vì choáng ñoái
söï kyø thò, hoaëc tham döï vaøo söï xeùt xöû vieäc khieáu naïi.
Chính saùch cuõng neân noùi raèng chuû nhaân seõ khoâng tha thöù
cho vieäc traû thuø ñoái vôùi baát cöù ai khieáu naïi veà saùch
nhieãu hoaëc tham döï vaøo cuoäc ñieàu tra.
-
Trong thuû tuïc khieáu naïi, nhöõng yeáu toá naøo laø
quan troïng?
- Chuû nhaân neân khuyeán khích nhaân vieân baùo caùo söï saùch
nhieãu cho ban giaùm ñoác tröôùc khi trôû neân traàm troïng hoaëc
lôùn chuyeän.
- Chuû nhaân neân chæ ñònh nhieàu ngöôøi nhaän söï khieáu naïi,
vaø neân baûo ñaûm laø nhöõng ngöôøi naøy coù maët taïi nhöõng vò
trí nhaân vieân deã gaëp. Chuû nhaân cuõng neân chæ thò cho taát
caû giaùm thò phaûi baùo caùo söï saùch nhieãu cho nhöõng caáp coù
thaåm quyeàn.
- Chuû nhaân neân baûo ñaûm cho nhaân vieân bieát seõ baûo maät
toái ña cho nhöõng khieáu naïi veà saùch nhieãu.
-
Thuû tuïc khieáu naïi coù ñaày ñuû neáu nhaân vieân
phaûi baùo caùo söï saùch nhieãu cho giaùm thò tröïc tieáp cuûa
mình khoâng?
- Khoâng, bôûi vì giaùm thò naøy coù theå chính laø ngöôøi saùch
nhieãu hoaëc coù theå khoâng voâ tö. Chuùng toâi khuyeân chuû nhaân
neân chæ ñònh ít nhaát laø moät vieân chöùc ñöùng ngoaøi heä thoáng
chæ huy cuûa nhaân vieân ñeå nhaän söï khieáu naïi, nhaèm baûo ñaûm
cho vieäc khieáu naïi seõ ñöôïc xöû lyù moät caùch voâ tö.
-
Chuû nhaân neân ñieàu tra khieáu naïi saùch nhieãu ra
sao?
- Chuû nhaân neân tieán haønh cuoäc ñieàu tra nhanh choùng, kyõ
caøng vaø voâ tö. Ngöôøi bò toá caùo saùch nhieãu khoâng ñöôïc can
döï tröïc tieáp hay giaùn tieáp vaøo cuoäc ñieàu tra.
- Ñieàu tra vieân neân phoûng vaán nhaân vieân khieáu naïi veà
söï saùch nhieãu, ngöôøi bò toá caùo saùch nhieãu, vaø nhöõng
ngöôøi khaùc coù theå coù nhöõng tin töùc lieân heä. Baûn Höôùng
Daãn cung caáp nhöõng thí duï veà nhöõng loaïi caâu hoûi naøo ñöôïc
coi laø thích hôïp khi phoûng vaán.
- Tröôùc khi keát thuùc cuoäc ñieàu tra, chuû nhaân neân coù
nhöõng bieän phaùp ñeå baûo ñaûm laø söï saùch nhieãu khoâng tieáp
dieãn. Neáu phaûi taùch ñoâi beân ra, thì söï taùch ra khoâng neân
taïo gaùnh naëng cho nhaân vieân khieáu naïi saùch nhieãu. Moät söï
thuyeân chuyeån boù buoäc ñoái vôùi ngöôøi khieáu naïi coù theå
taïo thaønh moät söï traû ñuõa phi phaùp. Nhöõng thí duï khaùc veà
nhöõng bieän phaùp taïm thôøi: thay ñoåi giôø laøm vieäc ñeå ñoâi
beân coù theå traùnh khoâng gaëp nhau hoaëc cho ngöôøi bò toá caùo
nghæ coù löông, trong khi chôø ñôïi vieäc ñieàu tra chaám
döùt.
-
Chuû nhaân neân söûa chöõa söï saùch nhieãu ra
sao?
- Neáu chuû nhaân xaùc ñònh söï saùch nhieãu coù xaåy ra thì
phaûi coù bieän phaùp ngay ñeå chaám döùt söï saùch nhieãu vaø ñaûm
baûo seõ khoâng taùi dieãn. Nhöõng bieän phaùp kyû luaät phaûi
töông xöùng vôùi möùc nghieâm troïng cuûa toäi phaïm. Chuû nhaân
cuõng neân söûa sai aûnh höôûng cuûa söï saùch nhieãu baèng caùch,
thí duï, traû laïi ngaøy nghæ vì lyù do saùch nhieãu vaø xoùa boû
nhöõng ñoaïn ñaùnh giaù tieâu cöïc trong hoà sô nhaân vieân vì can
döï vaøo vuï saùch nhieãu.
-
Coù nhöõng bieän phaùp naøo khaùc maø chuû nhaân neân
coù ñeå phoøng ngöøa vaø söûa sai söï saùch nhieãu?
- Chuû nhaân neân söûa sai söï saùch nhieãu naøo roõ raøng laø
khoâng ñöôïc hoan ngheânh duø cho coù söï khieáu naïi hay khoâng.
Thí duï, neáu coù chöõ vieát hoaëc hình veõ baäy baï taïi sôû laøm
veà chuûng toäc hoaëc tình duïc, ban giaùm ñoác neân xoùa ngay maø
khoâng caàn ñôïi ñeán luùc coù khieáu naïi.
- Chuû nhaân neân baûo ñaûm laø caùc giaùm thò vaø quaûn lyù
hieåu traùch nhieäm cuûa mình ñoái vôùi chính saùch vaø thuû tuïc
khieáu naïi choáng saùch nhieãu trong haõng.
- Chuû nhaân neân kieåm tra nhöõng öùng vieân vaøo caùc chöùc vuï
chæ huy xem hoï töøng coù thaønh tích gaây saùch nhieãu tröôùc ñaây
khoâng. Neáu coù vaø chuû nhaân cöù möôùn nhöõng öùng vieân ñoù thì
neân coù nhöõng bieän phaùp theo doõi haønh vi cuûa hoï nhaèm
traùnh chuyeän saùch nhieãu.
- Chuû nhaân neân giöõ nhöõng hoà sô veà khieáu naïi saùch nhieãu
ñeå moãi khi coù khieáu naïi saùch nhieãu, coù theå xeùt hoà sô xem
coù ñuùng laø kieåu caùch saùch nhieãu cuûa cuøng nhöõng caù nhaân
ñoù hay khoâng.
-
Nhaân vieân bò giaùm thò saùch nhieãu coù traùch
nhieâm gì khoâng?
- Coù. Ñöông söï phaûi coù nhöõng bieän phaùp hôïp lyù nhaèm
traùnh bò thöông toån do saùch nhieãu. Thöôøng ra, ñöông söï phaûi
haønh xöû traùch nhieäm naøy baèng caùch söû duïng thuû tuïc khieáu
naïi cuûa chuû nhaân.
-
Chuû nhaân coù traùch nhieäm veà phaùp lyù cho nhöõng
saùch nhieãu cuûa giaùm thò neáu nhaân vieân khoâng söû duïng thuû
tuïc khieáu naïi cuûa chuû nhaân hay khoâng?
- Khoâng, ngoaïi tröø tröôøng hôïp söï saùch nhieãu gaây ra moät
haønh ñoäng roõ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm hoaëc ngoaïi
tröø nhaân vieân coù lyù do hôïp lyù khoâng khieáu naïi tôùi ban
giaùm ñoác. Ví duï veà vieäc nhaân vieân khoâng khieáu naïi ñöôïc
coi laø hôïp lyù: ñöông söï sôï bò traû thuø neáu khieáu naïi. Neáu
muoán traùnh traùch nhieäm, chuû nhaân phaûi chöùng minh ñöôïc
raèng nhaân vieân ñaõ haønh ñoäng moät caùch voâ lyù.
-
Neáu moät nhaân vieân khieáu naïi vôùi ban giaùm ñoác
veà söï saùch nhieãu, ñöông söï coù neân ñôïi cho ban giaùm ñoác
hoaøn taát cuoäc ñieàu tra tröôùc khi noäp ñôn thöa taïi EEOC
khoâng?
- Thöôøng laø neân ñôïi xem ban giaùm ñoác coù söûa sai söï saùch
nhieãu khoâng tröôùc khi noäp ñôn thöa. Tuy nhieân neáu ban giaùm
ñoác khoâng haønh ñoäng mau choùng ñeå ñieàu tra söï khieáu naïi
vaø coù bieän phaùp söûa sai thì noäp ñôn thöa laø chuyeän thích
ñaùng. Thôøi haïn noäp ñôn thöa vôùi EEOC laø 180 ngaøy hoaëc 300
ngaøy keå töø ngaøy choùt cuûa söï toá giaùc saùch nhieãu, tuøy
theo tieåu bang nôi söï toá giaùc xaåy ra. Thôøiø haïn naøy
khoâng ñöôïc gia haïn theâm vì lyù do chuû nhaân coù cuoäc ñieàu
tra noäi boä veà söï khieáu naïi.
Coù theå kieám theâm söï chæ daãn veà saùch nhieãu
trong cuoán Höôùng Daãn 1999 Veà Traùch Nhieäm Boài Thöôøng Cuûa
Chuû Nhaân Cho Vieäc Saùch Nhieãu Phi Phaùp Cuûa Giaùm Thò; cuoán
Nhöõng Ñieàu Höôùng Daãn 1980 Veà Saùch nhieãu Tình Duïc; taäp
Phaùt Bieåu Chính Saùch 1990 veà Nhöõng Vaán Ñeà Hieän Taïi veà
Saùch nhieãu Tình Duïc; taäp Phaùt Bieåu Chính Saùch 1990 veà AÂn
Hueä Tình Duïc; vaø cuoán Höôùng Daãn Thöïc Thi 1994 veà vuï
Harris thöa Forklift Sys., Inc. Nhöõng taøi lieäu naøy cuõng
coù theå tìm thaáy nôi trang web cuûa EEOC (www.eeoc.gov). Quyù vò
cuõng coù theå nhaän taøi lieäu baèng caùch goïi cho Trung Taâm
Phaùt Haønh AÁn Phaåm cuûa EEOC (800-669-3362 hoaëc TTY
800-800-3302), hoaëc vieát thö cho Office of Communications and
Legislative Affairs, 131 M Street, NE, Washington, D.C. 20507.