UÛy Ban Cô Hoäi Laøm Vieäc B́nh Ñaúng

Caâu Hoûi & Traû Lôøi Cho Chuû Nhaân Xí Nghieäp Nhoû Veà

Traùch Nhieäm Boài Thöôøng Cuûa Chuû Nhaân Tröôùc Vieäc

Saùch Nhieău Cuûa Giaùm Tḥ

Khoaûn VII Luaät Daân Quyeàn (Khoaûn VII) caám saùch nhieău nhaân vieân treân caên baûn chuûng toäc, maàu da, phaùi tính, toân giaùo, hoaëc nguoàn goác quoác gia. Luaät Kyø Tḥ Tuoåi Taùc Trong Vieäc Laøm (ADEA) caám saùch nhieău nhaân vieân 40 tuoåi hoaëc giaø hôn treân caên baûn tuoåi taùc, vaø Luaät Ngöôøi Myơ Ḅ Khuyeát Taät (ADA) caám saùch nhieău treân caên baûn khuyeát taät. Taát caû nhöơng luaät choáng kyø tḥ do EEOC thöïc thi, caám traû thuø caùc thöa kieän veà kyø tḥ hoaëc tham döï vaøo vieäc tranh tuïng.

Toøa Aùn Toái Cao ñaơ ban haønh hai quyeát ṇ̃nh quan troïng vaøo thaùng Saùu naêm 1998 caét nghóa khi naøo chuû nhaân phaûi cḥu traùch nhieäm phaùp lyù veà söï saùch nhieău phi phaùp cuûa giaùm tḥ. Baûn Höôùng Daăn cuûa EEOC veà Traùch Nhieäm Boài Thöôøng Cuûa Chuû Nhaân Veà Söï Saùch Nhieău Cuûa Giaùm tḥ khaûo saùt nhöơng quyeát ṇ̃nh naøy vaø höôùng daăn thöïc teá veà boån phaän cuûa chuû nhaân ñeå ngaên ngöøa vaø söûa chöơa söï saùch nhieău vaø boån phaän cuûa nhaân vieân muoán traùnh ḅ saùch nhieău baèng caùch söû duïng nhöơng phöông thöùc khieáu naïi cuûa chuû nhaân.

1. Khi naøo söï saùch nhieău vi phaïm luaät lieân bang?

   • Söï saùch nhieău vi phaïm luaät lieân bang neáu lieân quan ñeán caùch ñoái xöû kyø tḥ v́ chuûng toäc, maàu da, phaùi tính (duø coù hay khoâng coù haønh vi t́nh duïc), toân giaùo, nguoàn goác quoác gia, tuoåi taùc, khuyeát taät, hoaëc v́ nhaân vieân choáng ñoái söï kyø tḥ trong vieäc laøm hoaëc tham gia vaøo cuoäc ñieàu tra hoaëc xeùt xöû vuï khieáu naïi theo quy cheá cuûa EEO. Luaät lieân bang khoâng caám vieäc choïc gheïo b́nh thöôøng, lôøi b́nh phaåm thieáu suy nghó, hoaëc nhöơng chuyeän raéc roái ñôn leû khoâng cöïc kyø nghieâm troïng. Haønh vi phaûi xaåy ra thöôøng xuyeân hoaëc nghieâm troïng nhaèm gaây ra khoâng khí thuø ngḥch trong coâng vieäc hoaëc gaây haäu quaû cuûa "moät haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm" nhö tuyeån duïng, sa thaûi, thaêng caáp, hoaëc giaùng caáp.

2. Phaûi chaêng baûn höôùng daăn chæ aùp duïng ñoái vôùi söï saùch nhieău t́nh duïc?

   • Khoâng, noù aùp duïng cho taát caû caùc loaïi saùch nhieău phi phaùp.

3. Khi naøo chuû nhaân cḥu traùch nhieäm phaùp lyù cho vieäc saùch nhieău cuûa giaùm tḥ?

   • Chuû nhaân luoân luoân cḥu traùch nhieäm cho vieäc saùch nhieău naøo cuûa giaùm tḥ maø cuoái cuøng vieäc naøy daăn ñeán moät haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm. Neáu söï saùch nhieău khoâng daăn ñeán moät haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm, chuû nhaân chæ cḥu traùch nhieäm boài thöôøng neáu khoâng chöùng minh ñöôïc raèng: 1) ñaơ coù bieän phaùp hôïp lyù ñeå ngaên caûn vaø söûa sai ḳp thôøi baát cöù söï saùch nhieău naøo; vaø 2) nhaân vieân ñaơ khoâng khieáu naïi hôïp lyù vôùi ban giaùm ñoác hoaëc t́m caùch traùnh ḅ thöông toån.

4. Ai ñöôïc coi laø "giaùm tḥ" ñeå quy traùch cho chuû nhaân?

   • Moät caù nhaân ñöôïc coi laø "giaùm tḥ" cuûa nhaân vieân neáu caù nhaân ñoù coù quyeàn ñeà ngḥ nhöơng quyeát ṇ̃nh cuï theå trong vieäc laøm coù aûnh höôûng ñeán nhaân vieân hoaëc caù nhaân ñoù coù quyeàn ñieàu khieån nhöơng coâng vieäc haøng ngaøy cuûa nhaân vieân.

5. Moät “haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm” laø ǵ?

   • Moät “haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm” coù nghóa laø moät söï thay ñoåi coù yù nghóa trong quy cheá laøm vieäc. Thí duï bao goàm tuyeån duïng, sa thaûi, thaêng caáp, giaûm caáp, taùi chæ ṇ̃nh moät vieäc khaùc ngoaøi yù muoán, moät quyeát ṇ̃nh gaây ra söï thay ñoåi lôùn veà phuùc lôïi, thuø lao, vaø vai troø trong coâng vieäc.

6. Laøm sao söï saùch nhieău coù theå bieán thaønh moät haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm?

   • Coù theå xaåy ra neáu oâng giaùm tḥ sa thaûi hoaëc giaùng caáp moät nöơ thuoäc vieân v́ coâ ta töø khöôùc nhöơng ñoøi hoûi t́nh duïc cuûa oâng, hoaëc thaêng caáp cho coâ v́ coâ höôûng öùng nhöơng ñoøi hoûi t́nh duïc cuûa oâng ta.

7. Chuû nhaân phaûi laøm ǵ ñeå ngaên chaän vaø söûa sai haønh ñoäng saùch nhieău?

   • Chuû nhaân neân thieát laäp, phaân phaùt cho taát caû nhaân vieân, vaø thöïc thi moät chính saùch caám ñoaùn söï saùch nhieău vaø ñaët ra moät phöông thöùc khieáu naïi. Trong ña soá caùc tröôøng hôïp, chính saùch vaø phöông thöùc neân vieát ra treân giaáy.
   • Chuû nhaân xí nghieäp nhoû coù theå traùnh ñöôïc traùch nhieäm ngaên ngöøa vaø söûa chöơa söï saùch nhieău baèng nhöơng phöông tieän ñôn giaûn hôn. Thí duï, neáu thöông nghieäp khaù nhoû maø chuû nhaân tieáp xuùc thöôøng xuyeân vôùi taát caû nhaân vieân th́ chuû nhaân coù theå noùi cho moïi nhaân vieân trong nhöơng phieân hoïp bieát raèng söï saùch nhieău ḅ caám chæ, raèng nhaân vieân neân baùo caùo caáp kyø neáu coù söï saùch nhieău xaåy ra, raèng söï khieáu naïi coù theå baùo thaúng leân "chuû haơng". Neáu haơng tieán haønh baát kyø cuoäc ñieàu tra naøo nhanh choùng, kyơ löôơng vaø voâ tö vaø coù bieän phaùp söûa sai nhanh choùng vaø thích nghi th́ haơng ñaơ hoaøn taát traùch nhieäm "ngaên ngöøa vaø söûa sai söï saùch nhieău moät caùch höơu hieäu"

8. Chính saùch choáng saùch nhieău neân noùi nhöơng ǵ?

   • Chính saùch choáng saùch nhieău cuûa chuû nhaân neân noùi roơ raèng chuû nhaân seơ khoâng tha thöù cho söï saùch nhieău treân cô sôû chuûng toäc, phaùi tính, toân giaùo, nguoàn goác quoác gia, tuoåi taùc, hoaëc khuyeát taät, hoaëc saùch nhieău v́ choáng ñoái söï kyø tḥ, hoaëc tham döï vaøo söï xeùt xöû vieäc khieáu naïi. Chính saùch cuơng neân noùi raèng chuû nhaân seơ khoâng tha thöù cho vieäc traû thuø ñoái vôùi baát cöù ai khieáu naïi veà saùch nhieău hoaëc tham döï vaøo cuoäc ñieàu tra.

9. Trong thuû tuïc khieáu naïi, nhöơng yeáu toá naøo laø quan troïng?

   • Chuû nhaân neân khuyeán khích nhaân vieân baùo caùo söï saùch nhieău cho ban giaùm ñoác tröôùc khi trôû neân traàm troïng hoaëc lôùn chuyeän.
   • Chuû nhaân neân chæ ṇ̃nh nhieàu ngöôøi nhaän söï khieáu naïi, vaø neân baûo ñaûm laø nhöơng ngöôøi naøy coù maët taïi nhöơng ṿ trí nhaân vieân deă gaëp. Chuû nhaân cuơng neân chæ tḥ cho taát caû giaùm tḥ phaûi baùo caùo söï saùch nhieău cho nhöơng caáp coù thaåm quyeàn.
   • Chuû nhaân neân baûo ñaûm cho nhaân vieân bieát seơ baûo maät toái ña cho nhöơng khieáu naïi veà saùch nhieău.

10. Thuû tuïc khieáu naïi coù ñaày ñuû neáu nhaân vieân phaûi baùo caùo söï saùch nhieău cho giaùm tḥ tröïc tieáp cuûa ḿnh khoâng?

    • Khoâng, bôûi v́ giaùm tḥ naøy coù theå chính laø ngöôøi saùch nhieău hoaëc coù theå khoâng voâ tö. Chuùng toâi khuyeân chuû nhaân neân chæ ṇ̃nh ít nhaát laø moät vieân chöùc ñöùng ngoaøi heä thoáng chæ huy cuûa nhaân vieân ñeå nhaän söï khieáu naïi, nhaèm baûo ñaûm cho vieäc khieáu naïi seơ ñöôïc xöû lyù moät caùch voâ tö.

11. Chuû nhaân neân ñieàu tra khieáu naïi saùch nhieău ra sao?

    • Chuû nhaân neân tieán haønh cuoäc ñieàu tra nhanh choùng, kyơ caøng vaø voâ tö. Ngöôøi ḅ toá caùo saùch nhieău khoâng ñöôïc can döï tröïc tieáp hay giaùn tieáp vaøo cuoäc ñieàu tra.
    • Ñieàu tra vieân neân phoûng vaán nhaân vieân khieáu naïi veà söï saùch nhieău, ngöôøi ḅ toá caùo saùch nhieău, vaø nhöơng ngöôøi khaùc coù theå coù nhöơng tin töùc lieân heä. Baûn Höôùng Daăn cung caáp nhöơng thí duï veà nhöơng loaïi caâu hoûi naøo ñöôïc coi laø thích hôïp khi phoûng vaán.
    • Tröôùc khi keát thuùc cuoäc ñieàu tra, chuû nhaân neân coù nhöơng bieän phaùp ñeå baûo ñaûm laø söï saùch nhieău khoâng tieáp dieăn. Neáu phaûi taùch ñoâi beân ra, th́ söï taùch ra khoâng neân taïo gaùnh naëng cho nhaân vieân khieáu naïi saùch nhieău. Moät söï thuyeân chuyeån boù buoäc ñoái vôùi ngöôøi khieáu naïi coù theå taïo thaønh moät söï traû ñuơa phi phaùp. Nhöơng thí duï khaùc veà nhöơng bieän phaùp taïm thôøi: thay ñoåi giôø laøm vieäc ñeå ñoâi beân coù theå traùnh khoâng gaëp nhau hoaëc cho ngöôøi ḅ toá caùo nghæ coù löông, trong khi chôø ñôïi vieäc ñieàu tra chaám döùt.

12. Chuû nhaân neân söûa chöơa söï saùch nhieău ra sao?

    • Neáu chuû nhaân xaùc ṇ̃nh söï saùch nhieău coù xaåy ra th́ phaûi coù bieän phaùp ngay ñeå chaám döùt söï saùch nhieău vaø ñaûm baûo seơ khoâng taùi dieăn. Nhöơng bieän phaùp kyû luaät phaûi töông xöùng vôùi möùc nghieâm troïng cuûa toäi phaïm. Chuû nhaân cuơng neân söûa sai aûnh höôûng cuûa söï saùch nhieău baèng caùch, thí duï, traû laïi ngaøy nghæ v́ lyù do saùch nhieău vaø xoùa boû nhöơng ñoaïn ñaùnh giaù tieâu cöïc trong hoà sô nhaân vieân v́ can döï vaøo vuï saùch nhieău.

13. Coù nhöơng bieän phaùp naøo khaùc maø chuû nhaân neân coù ñeå phoøng ngöøa vaø söûa sai söï saùch nhieău?

    • Chuû nhaân neân söûa sai söï saùch nhieău naøo roơ raøng laø khoâng ñöôïc hoan ngheânh duø cho coù söï khieáu naïi hay khoâng. Thí duï, neáu coù chöơ vieát hoaëc h́nh veơ baäy baï taïi sôû laøm veà chuûng toäc hoaëc t́nh duïc, ban giaùm ñoác neân xoùa ngay maø khoâng caàn ñôïi ñeán luùc coù khieáu naïi.
    • Chuû nhaân neân baûo ñaûm laø caùc giaùm tḥ vaø quaûn lyù hieåu traùch nhieäm cuûa ḿnh ñoái vôùi chính saùch vaø thuû tuïc khieáu naïi choáng saùch nhieău trong haơng.
    • Chuû nhaân neân kieåm tra nhöơng öùng vieân vaøo caùc chöùc vuï chæ huy xem hoï töøng coù thaønh tích gaây saùch nhieău tröôùc ñaây khoâng. Neáu coù vaø chuû nhaân cöù möôùn nhöơng öùng vieân ñoù th́ neân coù nhöơng bieän phaùp theo doơi haønh vi cuûa hoï nhaèm traùnh chuyeän saùch nhieău.
    • Chuû nhaân neân giöơ nhöơng hoà sô veà khieáu naïi saùch nhieău ñeå moăi khi coù khieáu naïi saùch nhieău, coù theå xeùt hoà sô xem coù ñuùng laø kieåu caùch saùch nhieău cuûa cuøng nhöơng caù nhaân ñoù hay khoâng.

14. Nhaân vieân ḅ giaùm tḥ saùch nhieău coù traùch nhieâm ǵ khoâng?

    • Coù. Ñöông söï phaûi coù nhöơng bieän phaùp hôïp lyù nhaèm traùnh ḅ thöông toån do saùch nhieău. Thöôøng ra, ñöông söï phaûi haønh xöû traùch nhieäm naøy baèng caùch söû duïng thuû tuïc khieáu naïi cuûa chuû nhaân.

15. Chuû nhaân coù traùch nhieäm veà phaùp lyù cho nhöơng saùch nhieău cuûa giaùm tḥ neáu nhaân vieân khoâng söû duïng thuû tuïc khieáu naïi cuûa chuû nhaân hay khoâng?

    • Khoâng, ngoaïi tröø tröôøng hôïp söï saùch nhieău gaây ra moät haønh ñoäng roơ reät coù lieân quan ñeán vieäc laøm hoaëc ngoaïi tröø nhaân vieân coù lyù do hôïp lyù khoâng khieáu naïi tôùi ban giaùm ñoác. Ví duï veà vieäc nhaân vieân khoâng khieáu naïi ñöôïc coi laø hôïp lyù: ñöông söï sôï ḅ traû thuø neáu khieáu naïi. Neáu muoán traùnh traùch nhieäm, chuû nhaân phaûi chöùng minh ñöôïc raèng nhaân vieân ñaơ haønh ñoäng moät caùch voâ lyù.

16. Neáu moät nhaân vieân khieáu naïi vôùi ban giaùm ñoác veà söï saùch nhieău, ñöông söï coù neân ñôïi cho ban giaùm ñoác hoaøn taát cuoäc ñieàu tra tröôùc khi noäp ñôn thöa taïi EEOC khoâng?

    • Thöôøng laø neân ñôïi xem ban giaùm ñoác coù söûa sai söï saùch nhieău khoâng tröôùc khi noäp ñôn thöa. Tuy nhieân neáu ban giaùm ñoác khoâng haønh ñoäng mau choùng ñeå ñieàu tra söï khieáu naïi vaø coù bieän phaùp söûa sai th́ noäp ñôn thöa laø chuyeän thích ñaùng. Thôøi haïn noäp ñôn thöa vôùi EEOC laø 180 ngaøy hoaëc 300 ngaøy keå töø ngaøy choùt cuûa söï toá giaùc saùch nhieău, tuøy theo tieåu bang nôi söï toá giaùc xaåy ra. Thôøiø haïn naøy khoâng ñöôïc gia haïn theâm v́ lyù do chuû nhaân coù cuoäc ñieàu tra noäi boä veà söï khieáu naïi.

Coù theå kieám theâm söï chæ daăn veà saùch nhieău trong cuoán Höôùng Daăn 1999 Veà Traùch Nhieäm Boài Thöôøng Cuûa Chuû Nhaân Cho Vieäc Saùch Nhieău Phi Phaùp Cuûa Giaùm Tḥ; cuoán Nhöơng Ñieàu Höôùng Daăn 1980 Veà Saùch nhieău T́nh Duïc; taäp Phaùt Bieåu Chính Saùch 1990 veà Nhöơng Vaán Ñeà Hieän Taïi veà Saùch nhieău T́nh Duïc; taäp Phaùt Bieåu Chính Saùch 1990 veà AÂn Hueä T́nh Duïc; vaø cuoán Höôùng Daăn Thöïc Thi 1994 veà vuï Harris thöa Forklift Sys., Inc. Nhöơng taøi lieäu naøy cuơng coù theå t́m thaáy nôi trang web cuûa EEOC (www.eeoc.gov). Quyù ṿ cuơng coù theå nhaän taøi lieäu baèng caùch goïi cho Trung Taâm Phaùt Haønh AÁn Phaåm cuûa EEOC (800-669-3362 hoaëc TTY 800-800-3302), hoaëc vieát thö cho Office of Communications and Legislative Affairs, 131 M Street, NE, Washington, D.C. 20507.