SÖÏ KIEÄN

KYØ THÒ VEÀ NGUOÀN GOÁC QUOÁC GIA

Khoaûn VII cuûa Luaät Daân Quyeàn 1964 baûo veä nhöõng caù nhaân choáng laïi söï kyø thò trong vieäc laøm döïa treân nguoàn goác quoác gia cuõng nhö chuûng toäc, maàu da, toân giaùo vaø giôùi tính.

Kyø thò baát cöù moät nhaân vieân hoaëc öùng vieân xin vieäc naøo vì nguoàn goác quoác gia laø baát hôïp phaùp. Khoâng ai coù theå bò töø choái cô hoäi laøm vieäc bình ñaúng vì nôi sinh, toå tieân, vaên hoùa, hoaëc ñaëc tính ngoân ngöõ chung cuûa moät nhoùm saéc toäc. Cô hoäi laøm vieäc bình ñaúng khoâng theå bò töø choái vì keát hoân hoaëc lieân heä vôùi ngöôøi thuoäc moät nhoùm cuøng quoác gia; hoäi vieân hoaëc coù lieân heä vôùi nhöõng nhoùm saéc ñöôïc chuù yù; ñi hoïc hoaëc tham gia vaøo nhöõng tröôøng, nhaø thôø hoaëc ñeàn chuøa ñöôïc coi laø thuoäc moät nhoùm nguoàn goác quoác gia; hoaëc moät teân hoï thuoäc nhoùm nguoàn goác quoác gia.

QUY ÑÒNH “CHÆ-NOÙI-TIEÁNG-ANH”

Quy ñònh buoäc nhaân vieân luoân luoân noùi tieáng Anh trong luùc laøm vieäc coù theå vi phaïm Khoaûn VII, ngoaïi tröø chuû nhaân chöùng minh ñöôïc quy ñònh ñoù caàn cho thöông nghieäp. Neáu chuû nhaân tin quy ñònh “chæ noùi tieáng Anh” raát quan troïng cho thöông nghieäp thì nhaân vieân phaûi ñöôïc baùo cho bieát khi naøo hoï phaûi noùi tieáng Anh vaø haäu quaû neáu vi phaïm. Baát cöù quyeát ñònh naøo baát lôïi cho nhaân vieân caên cöù vaøo söï vi phaïm quy ñònh “chæ noùi tieáng Anh” seõ bò coi nhö baèng chöùng kyø thò neáu chuû nhaân khoâng baùo cho nhaân vieân quy ñònh naøy.

GIOÏNG NOÙI

Chuû nhaân phaûi ñöa ra moät lyù do chính ñaùng khoâng coù tính caùch kyø thò ñeå töø choái cô hoäi laøm vieäc vì gioïng noùi hoaëc caùch noùi cuûa moät caù nhaân. Cuoäc ñieàu tra seõ nhaém vaøo khaû naêng cuûa moät ngöôøi vaø xeùt xem gioïng noùi hoaëc caùch noùi cuûa ñöông söï coù aûnh höôûng tai haïi gì cho hieäu naêng laøm vieäc hay khoâng . Buoäc nhaân vieân hoaëc öùng vieân xin vieäc phaûi thoâng thaïo Anh ngöõ coù theå seõ vi phaïm Khoaûn VII neáu quy luaät ñöôïc aùp duïng nhaèm loaïi boû nhöõng caù nhaân coù nguoàn goác quoác gia naøo ñoù chöù khoâng lieân heä ñeán hieäu naêng vieâc laøm.

SAÙCH NHIEÃU

Saùch nhieãu döïa treân nguoàn goác quoác gia laø vi phaïm Khoaûn VII. Noùi xaáu ngöôøi thieåu soá hoaëc coù haønh vi baèng lôøi noùi hoaëc cöû chæ nhaém vaøo quoác tòch cuûa moät caù nhaân seõ ñöôïc coi laø saùch nhieãu neáu gaây ra moät moâi tröôøng laøm vieäc coù tính caùch ñe doïa, thuø nghòch hoaëc xuùc phaïm, quaáy raày moät caùch voâ lyù ñeán hieäu naêng laøm vieäc hoaëc gaây aûnh höôûng xaáu ñeán cô hoäi laøm vieäc cuûa moät caù nhaân.

Chuû nhaân coù traùch nhieäm giöõ cho nôi laøm vieäc khoâng coù saùch nhieãu veà nguoàn goác quoác gia. Chuû nhaân coù theå phaûi chòu traùch nhieäm veà baát cöù söï saùch nhieãu nôi sôû laøm do nhaân vieân vaø caáp chæ huy gaây ra, duø nhöõng haønh ñoäng ñoù coù ñöôïc chuû nhaân cho pheùp hay ngaên caám roõ raøng. Trong moät vaøi tröôøng hôïp, chuû nhaân coù theå chòu traùch nhieäm veà haønh ñoäng cuûa nhöõng ngöôøi ngoaøi, khoâng phaûi laø nhaân vieân, saùch nhieãu nhaân vieân laøm vieäc.

NHÖÕNG HAØNH ÑOÄNG VEÀ DI TRUÙ COÙ THEÅ TRÔÛ THAØNH KYØ THÒ

Luaät Caûi Caùch vaø Kieåm Soaùt Di Truù naêm 1986 (IRCA) ñoøi hoûi chuû nhaân phaûi chöùng minh taát caû nhaân vieân ñöôïc tuyeån duïng sau ngaøy 6 thaùng Möôøi Moät 1986 laø nhöõng ngöôøi ñöôïc pheùp laøm vieäc hôïp phaùp taïi Hoa Kyø. Luaät IRCA cuõng caám kyø thò treân caên baûn nguoàn goác quoác gia hoaëc tö caùch coâng daân. Chuû nhaân naøo nhaém rieâng vaøo moät soá caù nhaân thuoäc moät nguoàn goác quoác gia hoaëc vaøo moät soá caù nhaân troâng coù veû ngoaïi quoác ñeå ñoøi xuaát trình giaáy tôø laøm vieäc, coù theå ñaõ vi phaïm caû hai Luaät IRCA vaø Khoaûn VII. Chuû nhaân buoäc phaûi coù quoác tòch hoaëc öu tieân cho nhöõng ngöôøi coù quoác tòch Hoa Kyø khi tuyeån duïng hoaëc cho cô hoäi laøm vieäc coù theå ñaõ vi phaïm Luaät IRCA, ngoaïi tröø nhöõng ñieàu kieän ñoù hôïp phaùp hoaëc theo ñuùng hôïp ñoàng cho nhöõng loaïi coâng vieäc naøo ñoù. Chuû nhaân cuõng coù theå ñaõ vi phaïm Khoaûn VII neáu ñieàu kieän hoaëc ñaõi ngoä coù muïc ñích hoaëc haäu quaû ñöa ñeán kyø thò ñoái vôùi nhöõng caù nhaân coù nguoàn goác quoác gia naøo ñoù.

NOÄP ÑÔN TOÁ GIAÙC

Neáu quyù vò bò kyø thò döïa treân nguoàn goác quoác gia, quyù vò coù quyeàn ñöôïc ñeàn buø ñeå trôû veà vò theá cuõ gioáng nhö vieäc kyø thò khoâng heà xaåy ra. Quyù vò coù theå coù quyeàn ñöôïc tuyeån duïng, thaêng thöôûng, taùi chæ ñònh, truy laõnh löông boång hoaëc tieàn thuø lao khaùc. Quyù vò cuõng coù theå coù quyeàn ñöôïc boài thöôøng cho nhöõng thieät haïi maát maùt tieàn baïc trong töông lai, ñau ñôùn tinh thaàn vaø phieàn haø. Quyù vò cuõng coù theå ñöôïc höôûng loaïi boài thöôøng ñeå tröøng phaït chuû nhaân neáu chuû nhaân ñaõ haønh ñoäng vôùi daõ taâm hoaëc thôø ô moät caùch caåu thaû. Quyù vò cuõng coù theå ñöôïc boài thöôøng thuø lao cuûa luaät sö.

ôn toá giaùc kyø thò veà nguoàn goác quoác gia coù theå noäp taïi baát cöù vaên phoøng ñòa phöông naøo cuûa UÛy Ban Cô Hoäi Laøm Vieäc Bình Ñaúng (EEOC). Cô quan naøy coù nhöõng vaên phoøng ñòa phöông ñaët taïi 50 thaønh phoá khaép Hoa Kyø vaø ñöôïc ghi trong haàu heát nhöõng cuoán ñieän thoaïi nieân giaùm döôùi tieâu ñeà “U.S Government” (Chính phuû Hoa Ky)ø. Muoán coù thoâng tin veà nhöõng ñaïo luaät ñöôïc EEOC thi haønh, xin goïi soá mieãn phí 1-800-669-EEOC. Soá ñieän thoaïi mieãn phí TDD cho ngöôøi ñieác cuûa EEOC laø 1-800-800-3302. Neáu ñöôïc yeâu caàu, tôø söï kieän naøy seõ ñöôïc phaùt ra döôùi daïng thay theá khaùc.

Muoán coù theâm tin töùc veà nhöõng quyeàn vaø traùch nhieäm vieäc laøm naèm trong Luaät Caûi Caùch vaø ieåm Soaùt Di Truù, xin goïi cho Vaên Phoøng Luaät Sö Ñaëc Bieät Veà Baát Coâng Trong Vieäc Laøm Maø Coù Lieân Quan Ñeán Di Truù (Office of Special Counsel for Immigration-Related Unfair Employment Practices) ôû soá 1-800-255-7688.



Thaùng Gieâng 1994                                                                                          EEOC-FS/V-1