SÖÏ KIEÄN VEÀ

KYØ THÒ CHUÛNG TOÄC HOAËC MAÀU DA

Khoaûn VII thuoäc Luaät Daân Quyeàn 1964 baûo veä nhöõng caù nhaân choáng laïi kyø thò trong vieäc laøm döïa treân chuûng toäc vaø maøu da cuõng nhö treân nguoàn goác quoác gia, giôùi tính, hoaëc toân giaùo.

Bò xem laø laø baát hôïp phaùp neáu kyø thò ñoái vôùi baát cöù nhaân vieân, ngöôøi xin vieäc naøo döïa treân chuûng toäc, maàu da trong luùc tuyeån duïng, sa thaûi, thaêng thöôûng, boài thöôøng, hoïc vieäc, hoaëc ñaët ra baát cöù thôøi haïn, ñieàu kieän naøo, hoaëc ban phaùt baát cöù ñaëc quyeàn naøo trong vieäc laøm. Khoaûn VII cuõng ngaên caám nhöõng quyeát ñònh veà vieäc laøm caên cöù vaøo ñònh kieán vaø suy ñoaùn veà khaû naêng, daùng veû, hoaëc hieäu xuaát cuûa nhöõng ngöôøi thuoäc moät soá chuûng toäc naøo ñoù. Khoaûn VII ngaên caám nhöõng chính saùch coá yù hoaëc khoâng coá yù kyø thò nhaèm loaïi boû moät caùch quaù ñaùng daân thieåu soá vaø caùc chính saùch naøy khoâng lieân quan gì ñeán vieäc laøm.

Khoâng ai bò töø khöôùc cô hoäi laøm vieäc bình ñaúng vì lyù do hoân nhaân hoaëc coù lieân heä vôùi ngöôøi khaùc chuûng toäc; laø hoäi vieân hoaëc coù lieân heä vôùi nhöõng toå chöùc hoaëc nhoùm ngöôøi thieåu soá; hoaëc ñi hoïc hoaëc tham gia vaøo nhöõng tröôøng hoïc hoaëc nhöõng nôi thôø phuïng thöôøng ñöôïc xem laø cuûa moät nhoùm daân thieåu soá naøo ñoù.

Nhöõng Ñaëc Ñieåm Thuoäc Chuûng Toäc vaø caùc Ñieàu Kieän

Kyø thò caên cöù vaøo nhöõng neùt baát bieán cuûa moät chuûng toäc, chaúng haïn nhö maàu da, sôïi toùc, hoaëc neùt maët naøo ñoù seõ vi phaïm Khoaûn VII, maëc duø khoâng phaûi ai ai trong chuûng toäc ñoù cuõng coù cuøng moät neùt.

Khoaûn VII cuõng caám kyø thò döïa treân moät ñieàu kieän coù aûnh höôûng roõ reät ñeán moät chuûng toäc, ngoaïi tröø haønh ñoäng ñoù lieân heä ñeán ngheà nghieäp vaø phuø hôïp vôùi nhu caàu cuûa doanh nghieäp. Thí duï, beänh thieáu maùu teá baøo hình lieàm thöôøng gaëp nôi ña soá ngöôøi Myõ goác Phi chaâu, moät chính saùch laøm vieäc khoâng thu nhaän nhöõng caù nhaân coù beänh thieáu maùu teá baøo hình lieàm phaûi coù lieân heä ñeán ngheà nghieäp vaø phuø hôïp vôùi nhu caàu cuûa doanh nghieäp. Thí duï khaùc, chính saùch ñi laøm “khoâng ñöôïc ñeå raâu” coù theå kyø thò ñoái vôùi ngöôøi Myõ goác Phi chaâu laø nhöõng ngöôøi baûn chaát thöôøng coù raâu naèm maáp moâ, ngoaïi tröø chính saùch ñoù lieân heä ñeán ngheà nghieäp vaø phuø hôïp vôùi nhu caàu cuûa doanh nghieäp.

Saùch nhieãu

Saùch nhieãu döïa vaøo chuûng toäc vaø/hoaëc maàu da laø vi phaïm vaøo Khoaûn VII. Chöûi ruûa ngöôøi saéc toäc thieåu soá, nhöõng “chuyeän ñuøa” veà maøu da, nhöõng lôøi bình phaåm xuùc phaïm hoaëc haï giaù trò, hoaëc nhöõng lôøi noùi hoaëc nhöõng haønh vi khaùc döïa vaøo chuûng toäc/maàu da cuûa ngöôøi khaùc seõ taïo thaønh moät söï saùch nhieãu phi phaùp neáu haønh vi ñoù gaây ra moät moâi tröôøng laøm vieäc coù tính caùch ñe doïa, thuø nghòch, hoaëc xuùc phaïm, hoaëc caûn trôû naêng suaát laøm vieäc cuûa ngöôøi khaùc

Taùch Bieät vaø Phaân Loaïi Nhaân Vieân

Khoaûn VII bò vi phaïm khi nhaân vieân goác thieåu soá bò taùch bieät haún ra khoûi caùc nhaân vieân khaùc hoaëc khoâng cho hoï tieáp xuùc vôùi khaùch haøng. Khoaûn VII cuõng caám ñöa nhaân vieân goác thieåu soá tôùi laøm vieäc taïi nhöõng cô sôû hoaëc nhöõng vuøng ña soá laø thieåu soá. Cuõng bò coi laø phaïm phaùp neáu gaït nhaân vieân goác thieåu soá ra khoûi moät soá chöùc vuï naøo, hoaëc laäp nhoùm hoaëc xeáp loaïi nhaân vieân hoaëc coâng vieäc ñeå ruùt cuïc nhaân vieân goác thieåu soá chæ ñöôïc laøm moät soá coâng vieäc naøo ñoù maø thoâi. Ñaët maõ soá vaøo nhöõng ñôn xin vieäc hay baûn tieåu söû ñeå ghi chuûng toäc ngöôøi noäp ñôn, do chuû nhaân hoaëc vaên phoøng tìm vieäc thöïc hieän, cuõng ñuû taïo baèng chöùng kyø thò veà khoâng thaâu nhaän vaøo laøm hoaëc gaït ra khoûi moät soá chöùc vuï naøo ñoù.

Thaåm Tra Tröôùc Khi Caáp Vieäc

Tröôùc khi caáp vieäc, yeâu caàu cung caáp tin töùc trong ñoù tieát loä hoaëc coù veû tieát loä chuûng toäc cuûa ngöôøi xin vieäc thì coi nhö chuûng toäc ñaõ ñöôïc söû duïng baát hôïp phaùp treân caên baûn tuyeån duïng. Vieäc thaåm tra tin töùc tröôùc khi caáp vieäc ñöôïc suy ñoaùn laø nhöõng tin töùc ñoù seõ ñöôïc söû duïng ñeå quyeát ñònh coù tuyeån duïng hay khoâng. Sau ñoù, neáu thaønh vieân cuûa nhoùm thieåu soá bò gaït ra, thì vieäc yeâu caàu cung caáp tin töùc tröôùc khi caáp vieäc nhö vaäy coù theå coi laø baèng chöùng kyø thò.

Tuy nhieân, ñöôïc xem laø hôïp phaùp khi chuû nhaân caàn nhöõng thoâng tin veà chuûng toäc cuûa nhaân vieân hoaëc cuûa öùng vieân xin vieäc ñeå chieáu coá ngöôøi thieåu soá theo nguyeân taéc affirmative action, hoaëc ñeå theo doõi soá öùng vieân, hoaëc vì caû hai muïc tieâu. Moät caùch coù theå thu thaäp thoâng tin veà chuûng toäc vaø ñoàng thôøi traùnh ñöôïc haønh ñoäng kyø thò laø khi chuû nhaân söû duïng “tôø giaáy coù theå xeù rôøi” ñeå nhaän dieän chuûng toäc cuûa öùng vieân xin vieäc. Sau khi öùng vieân ñieàn ñôn xin vieäc vaø ñieàn phaàn giaáy xeù ra, chuû nhaân seõ taùch phaàn xeù ra khoûi ñôn xin vieäc vaø khoâng söû duïng noù trong thuû tuïc choïn löïa.

Noäp Ñôn Toá Giaùc

Ñôn toá giaùc kyø thò veà chuûng toäc vaø/hoaëc maàu da coù theå noäp taïi baát cöù vaên phoøng ñòa phöông naøo cuûa UÛy Ban Cô Hoäi Laøm Vieäc Bình Ñaúng (EEOC). Caùc vaên phoøng ñòa phöông ñöôïc ñaët taïi 50 thaønh phoá khaép Hoa Kyø vaø coù ghi trong haàu heát ñieän thoaïi nieân giaùm döôùi tieâu ñeà “U.S. Government” (Chính phuû Hoa Ky)ø. Quyù vò cuõng coù theå goïi soá 1-800-669-4000 hoaëc soá 1-800-669-6820 (TDD cho ngöôøi ñieác) ñeå bieát vaên phoøng EEOC trong vuøng quyù vò. Muoán coù tin töùc veà nhöõng ñaïo luaät ñöôïc EEOC thi haønh, xin goïi soá mieãn phí 1-800-669-EEOC hoaëc 1-800-800-3302 (TDD cho ngöôøi ñieác). Thôøi hieäu ñeå noäp ñôn toá giaùc vôùi EEOC laø 180 ngaøy keå töø ngaøy coù caùo giaùc kyø thò, hoaëc 300 ngaøy taïi nhöõng tieåu bang coù chæ ñònh cô quan Quaûn Lyù Vieäc Haønh Ngheà Coâng Baèng.

Neáu quyù vò bò kyø thò döïa treân chuûng toäc hoaëc maàu da, quyù vò coù theå coù quyeàn ñöôïc tuyeån duïng, thaêng thöôûng, taùi duïng, truy laõnh löông boång, hoaëc phuï caáp khaùc. Quyù vò cuõng coù theå ñöôïc boài thöôøng veà nhöõng khoaûn tieàn maát maùt töï mình boû ra trong töông lai vaø trong quaù khöù, söï thieät haïi veà tình caûm, söï phieàn haø, vaø nhöõng söï maát maùt khoâng phaûi laø tieàn taøi khaùc. Quyù vò cuõng coù theå ñöôïc höôûng loaïi boài thöôøng ñeå tröøng phaït chuû nhaân neáu chuû nhaân ñaõ haønh ñoäng vôùi daõ taâm hoaëc thôø ô moät caùch caåu thaû ñoái voái nhöõng quyeàn ñöôïc lieân bang baûo veä cuûa quyù vò. Quyù vò cuõng coù theå coù quyeàn ñöôïc boài thöôøng veà thuø lao cuûa luaät sö.

Khi coù yeâu caàu, tôø söï kieän naøy cuõng ñöôïc phaùt ra döôùi daïng thay theá khaùc.

Thaùng Gieâng 1999 EEOC-FS/V-8